Parametry okien. Czy tylko współczynnik Uw jest ważny?

Współczynnik Uw określa, ile energii cieplnej ucieka przez 1 metr kwadratowy okna przy różnicy temperatur wynoszącej 1[K] (1 Kelwin). Wyraża się go w jednostce W/(m²·K). Im niższa wartość Uw, tym mniej energii stracisz zimą. Starsze okna, sprzed kilkunastu lat, miały Uw w okolicach 1,3 do 1,7. Dzisiejszy standard w nowym budownictwie dla pomieszczeń ogrzewanych to maksymalnie 0,9[W/m²·K], bo tyle wymagają obowiązujące przepisy.

Wzór na obliczanie Uw wygląda następująco: Ag to powierzchnia szyby, Af to powierzchnia ramy, a lg to długość obwodu szyby, czyli miejsca, w którym styka się ona z ramką dystansową. ψg opisuje dodatkowe straty ciepła właśnie w tym miejscu, bo ramka dystansowa, nawet ciepła, zawsze trochę odbiega izolacyjnością od reszty pakietu szybowego.

Wzór wygląda skomplikowanie a w rzeczywistości to prosta matematyka w której powierzchnię szyby mnożymy razy jej współczynnik przenikania ciepła, powierzchnię ramy mnożymy razy jej współczynnik przenikania ciepła i obwód szyb mnożymy razy współczynnik przenikania ramki. Wszystkie te wartości dodajemy do siebie i dzielimy przez powierzchnię całkowitą okna.

Istotnym wnioskiem z analizy wzoru jest to, że sposób obliczania tego parametru nie uwzględnia zupełnie sił parcia i ssania wiatru. Liczony jest w warunkach statycznych, zdecydowanie innych od tych, w których okno pracuje codziennie w Twoim domu. Nie mówi nic o tym czy okno wygina się bardziej czy mniej przy naporze wiatru, czy przepuszcza powietrza więcej czy mniej. Dlatego Uw najlepiej traktować jako punkt wyjścia do porównania ofert, a nie jedyny i w pełni wiarygodny wyznacznik tego, które okno jest faktycznie lepsze.

Należy mieć jeszcze świadomość, że producenci często liczą Uw dla ustandaryzowanego, referencyjnego rozmiaru okna określonego w normie, a nie dla konkretnego okna, które akurat zamawiasz. Z tego powodu może się okazać, że rzetelne porównanie współczynnika Uw pomiędzy ofertami różnych producentów będzie niemożliwe.

Natomiast jeżeli okna różnych producentów zbudowane są na tych samych profilach, mają takie same pakiety szybowe z takimi samymi ramkami międzyszybowymi oraz są tych samych wymiarów to współczynniki przenikania ciepła Uw dla tych okien powinny być takie same niezależnie od zastosowanych wzmocnień, rodzaju okuć, ich ilości i rozmieszczenia. To kolejny aspekt pokazujący, że Uw nie mówi wszystkiego o tym czy okno jest lepsze czy gorsze. Porównując jednak oferty różnych producentów widać często deklarację wartości Uw na różnym poziomie. Czy to oszustwo? Jeżeli wszystkie 3 komponenty składowe okna brane pod uwagę w obliczaniu parametru Uw są identyczne i wymiary okna są takie same to niestety nie może być inaczej.

W Vetrex kontrolę nad obliczaniem parametru Uw sprawuje Instytut Techniki Budowlanej. To niezależna instytucja, więc możesz mieć pewność że deklarowane parametry są przedstawione rzetelnie.

Oba z tych parametrów używaliśmy wcześniej do obliczenia parametru Uw.

Ug opisuje wyłącznie szybę, bez ramki dystansowej. Producenci czasem podają go w materiałach zamiast Uw, bo pakiet 3-szybowy izoluje lepiej niż profil i zawsze będzie to najniższa wartość spośród parametrów U. Dobry pakiet trzyszybowy z powłoką niskoemisyjną i argonem w komorach ma Ug=0,5. Najlepsze dostępne dziś rozwiązania, z kryptonem zamiast argonu i dwiema powłokami niskoemisyjnymi, potrafią zejść poniżej 0,4. Jeśli w ofercie widzisz samo Ug bez podania Uw już powinieneś wiedzieć, że nie jest to rzetelnie przedstawiona oferta.

Uf dotyczy natomiast samej ramy, czyli profilu skrzydła i ościeżnicy. To on często odpowiada za realną różnicę między oknami, które na papierze wyglądają podobnie. Profile PVC z pięcioma komorami osiągają zwykle Uf w okolicach 1,1 do 1,3. Profile sześcio i siedmiokomorowe, głębsze i lepiej izolowane, schodzą do 0,9 albo 1,0. Aluminium z szerokim przekładem termicznym daje wynik zbliżony, mniej więcej 1,0 do 1,4. Niski Uf ma znaczenie zwłaszcza przy oknach z małą powierzchnią szyb czyli oknach o mniejszych wymiarach, bo wtedy rama stanowi większą część powierzchni.

Oba te parametry zostały ujęte wcześniej przy obliczaniu parametru Uw wraz z uwzględnieniem powierzchni każdego z nich. Czy zawsze zatem okno o danych wymiarach z ramą o największej ilości komór i najniższym współczynniku Uf będzie miało finalnie najlepsze Uw? Odpowiedź brzmi, że nie, dlatego że Uw zależy jeszcze od Ug i rodzaju ramki międzyszybowej, które najczęściej mają największe znaczenie. Oraz co ważne, dalej nie mamy pewności czy okno będzie lepsze czy gorsze bo dotychczas przeanalizowaliśmy tylko parametry obliczane w warunkach statycznych.

Ten parametr określa, jak konstrukcja okna zachowuje się pod naporem wiatru, zarówno pod względem wytrzymałości, jak i dopuszczalnego ugięcia profili. Oznacza się go dwuczłonowo literą (A, B lub C) i cyfrą (w zakresie 1-5), na przykład C4 albo B3. Litera mówi o dopuszczalnym ugięciu ramy, a cyfra o ciśnieniu parcia wiatru, przy którym wygięcie nie przekroczy dopuszczalnej wartości oraz jaką okno wytrzyma bez uszkodzeń. Parametry określa się podczas badania wraz z określeniem parametru przepuszczalności powietrza, który wyjaśniony jest w dalszej części artykułu.

Reasumując, najmniejsze dopuszczalne ugięcie (litera C) oraz najwyższa odporność okna na ciśnienie parcia wiatru (najwyższa cyfra) świadczy o najsztywniejszej konstrukcja okna. Potwierdza to wykonanie okna z użyciem solidniejszych wzmocnień co zwiększa prawdopodobieństwo bezawaryjnej pracy przez cały okres użytkowania.

Ta klasa mówi, ile powietrza przenika przez nieszczelności, kiedy na okno działa wiatr. Skala biegnie od 1 do 4, gdzie 4 oznacza najwyższą szczelność. Okna klasy 1 przepuszczają zauważalnie więcej powietrza już przy umiarkowanym wietrze. Klasa 4 ogranicza to do minimum nawet przy silnych podmuchach.

Ten parametr w zdecydowanie większym stopniu niż Uw powie o energooszczędności okien w domu z wentylacją mechaniczną (rekuperacją).

W domu z rekuperacją należy zadbać o możliwie niską, niekontrolowaną ilość powietrza przepływającą przez nieszczelności zarówno w samych oknach jak i w około nich. Idealny byłby dom jak termos, w którym powietrze wymieniałoby się wyłącznie przez rekuperator. Dlatego jeżeli chciałbyś uzyskać maksymalną energooszczędność musisz zadbać również o właściwe podparcie i mocowanie każdej konstrukcji oraz uszczelnienia obwodowe.

Klasa wodoszczelności pokazuje, jak długo i przy jakim ciśnieniu wiatru okno wytrzymuje bez przecieków podczas ulewnego deszczu. Normy oznaczają ją symbolami od 1A do 9A, a powyżej tego poziomu stosuje się oznaczenia E750, E900, E1200 i wyższe, gdzie liczba to ciśnienie w paskalach. Im wyższe oznaczenie, tym większa odporność na wodę przy silnym wietrze. Standardowe okno mieszkalne bez większych osłon zwykle wystarcza w klasie 6A do 9A. Wyższe klasy mają realne znaczenie przy oknach mocno wystawionych na wiatr i deszcz, na przykład na wyższych piętrach, na wybrzeżu albo przy fasadach bez okapu.

Rw mierzy się w decybelach i pokazuje, o ile okno tłumi dźwięk dochodzący z zewnątrz. Standardowy pakiet trzyszybowy daje Rw w okolicach 35 decybeli, co dla większości lokalizacji jest wystarczające.

Pakiety z asymetrycznym układem szyb, gdzie jedna tafla jest wyraźnie grubsza od drugiej, potrafią podnieść ten wynik do 35 albo 38 decybeli. Specjalne szkło akustyczne, klejone z folią tłumiącą, pozwala przekroczyć nawet 40 do 45 decybeli.

Różnica kilku decybeli brzmi niepozornie, ale skala jest logarytmiczna, więc każde 10 decybeli mniej to w odbiorze mniej więcej dwukrotnie cichszy dźwięk. Ten parametr wart jest szczególnej uwagi przy oknach wychodzących na ruchliwą ulicę, tory albo w okolicach lotnisk.

Gwarancja nie jest parametrem technicznym okna, jednak warto uwzględnić ją przy ocenie jego jakości. Długi okres gwarancyjny to nie tylko dodatkowe zabezpieczenie, ale przede wszystkim sygnał, że producent jest pewny trwałości swoich produktów i bierze odpowiedzialność za ich prawidłowe funkcjonowanie przez lata.

W przypadku naszych okien standardowa gwarancja wynosi 7 lat, z możliwością jej przedłużenia do 9 lat. Dla konstrukcji przesuwnych standardowy okres gwarancji wynosi 5 lat, z możliwością przedłużenia do 7 lat.

Okna są inwestycją na wiele lat. Odpowiednio długa gwarancja daje większe poczucie bezpieczeństwa i spokój, że w przypadku wystąpienia problemu można liczyć na wsparcie producenta bez ponoszenia dodatkowych kosztów.

Współczynnik Uw pozostaje dobrym punktem wyjścia do porównania ofert ale jak pokazaliśmy wyżej liczony jest w warunkach statycznych i nie mówi nic o tym, jak okno zachowa się pod realnym naporem wiatru ani ile powietrza przepuści przez nieszczelności. Jeżeli planujesz dom z wentylacją mechaniczną (rekuperacją), to właśnie klasa przepuszczalności powietrza i jakość uszczelnień obwodowych mają większe znaczenie dla realnej energooszczędności niż sam Uw. Dom szczelny jak termos wymienia powietrze przez rekuperator, a nie przez przypadkowe nieszczelności w oknie i wokół niego.

Wśród parametrów mechanicznych szczególną uwagę warto zwrócić na klasę odporności na obciążenie wiatrem oraz klasę wodoszczelności. To one pokazują, czy okno nadmiernie się nie ugnie i nie zacznie przeciekać podczas silnego wiatru z deszczem, a nie tylko dobrze wypada w tabeli współczynników liczonych w spokojnych warunkach laboratoryjnych.

Dlatego przy wyborze okien nie warto poprzestawać wyłącznie na Uw. Oferta, w której podano tylko Uw (albo, co gorsza, samo Ug) bez pozostałych parametrów tj. odporności na obciążenie wiatrem, przepuszczalności powietrza, wodoszczelności to w praktyce kupowanie kota w worku. Nie wiesz, czy płacisz za okno naprawdę dobre a w przypadku ewentualnej reklamacji nie masz odniesienia co zostało Ci zaoferowane i co tak naprawdę możesz reklamować.